Waarom geloven mensen in God? Een tijdje geleden struikelde ik (in figuurlijke en ideologische zin) over een artikel dat in december 2005 door de krant ‘The Atlantic’ gepubliceerd was. De auteur, Paul Bloom, probeert een wetenschappelijke verklaring te geven voor religie en religieuze belevingen.

Heel kort gezegd is de strekking van het artikel dat wij in God geloven, omdat we als mens slecht om kunnen gaan met willekeur. In tegenstelling tot de huidige verklaringen is het is dus niet zozeer een nood naar een God (om persoonlijke of sociale redenen), maar meer een natuurlijke aanleg om orde, structuur, oorzaak en gevolg te zien in de wereld om ons heen, ongeacht of die er is of niet (hypertrofie van sociale cognitie) . Daarnaast zijn we van nature dualistisch: De werkelijkheid is voor ons opgedeeld in een fysiek en een psychisch component. Deze twee dingen, ons probleem met willekeur en ons dualistisch wereldbeeld, zouden verklaren waarom we religieus zijn en waarom dit van nature zo is.

Er zijn echter een aantal problemen met dit artikel. Ten eerste bevat het weinig verwijzingen naar wetenschappelijke artikelen die de beschreven standpunten ondersteunen. Bovendien trekt de auteur de meeste conclusies uit één enkel onderzoek, dat zich richt op baby’s, een ‘meetmethode’ waar nog veel onduidelijkheid (en controverse) over is. Tenslotte neemt hij een reductionistische aanname die erg kort door de bocht is: Het menselijk brein en het ‘denken’ wordt gezien als niets meer dan een complex systeem. Met deze uitspraak veegt de auteur in feite de hele tak van de filosofie van tafel. Het spreekt voor zich dat dit best een klein beetje beter onderbouwd zou moeten worden.

Ondanks deze problemen is het een erg interessante theorie waar misschien meer waarheid in zit dan willen geloven. Op heel veel vlakken zie je inderdaad een drang naar betekenis; kijk maar naar het geloof in horoscopen en ander bijgeloof. In hoeverre zie je zelf oorzaken en doelmatigheid, enkel omdat je het wilt zien, omdat het je natuur is?

This entry was posted on Thursday, November 9th, 2006 at 9:30 pm and is filed under Uncategorized. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.